Elektrośmieci Szkło Papier Metale Baterie Niebezpieczne Bioodpady Samochodowe recykling - menu

Plan Gospodarki Odpadami dla województwa lubelskiego (streszczenie)


Lokalizacja: lubelskie

Plan Gospodarki Odpadami dla województwa lubelskiego powstał jako realizacja ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62, poz. 628, z późn. zm.), która w rozdziale 3, Art. 14 - 16 wprowadza obowiązek opracowywania planów na szczeblu krajowym, wojewódzkim, powiatowym i gminnym.
W województwie lubelskim zamieszkałym w roku 2001 przez 2 227 574 osób przeważała ludność zamieszkała na terenach wiejskich (53%).

W roku 2000, w województwie tym zebrano 2 159 100 m3 odpadów komunalnych (561 366 Mg), co stanowiło ok. 4,3% ilości odpadów komunalnych w Polsce. Spośród wywiezionych odpadów ok. 77% stanowiły odpady wytworzone bezpośrednio w gospodarstwach domowych.


Przeprowadzona analiza gospodarki odpadami w poszczególnych gminach wykazała, że nie wszystkie wytwarzane odpady komunalne są odbierane od mieszkańców. W związku z tym obliczono na
podstawie danych wskaźnikowych, szacunkową ilość odpadów komunalnych wytwarzanych na
obszarze woj. lubelskiego. Obliczono, że w roku 2000 w województwie wytworzono ok. 706 tys. Mg
odpadów komunalnych. Zdecydowana większość odpadów (63% masowo i 71% objętościowo)
powstała na terenach miejskich zamieszkałych przez ok. 47% ludności województwa.


Ocenia się, że zorganizowaną zbiórką odpadów w województwie objętych było w roku 2000 ok. 80%
odpadów (przy średniej w Polsce 90%). Na taki wynik miała wpływ bardzo słabo zorganizowana
zbiórka na terenach wiejskich, gdzie w roku 2000 wywieziono jedynie 40% wytworzonych odpadów
(w Polsce - 74%). Skutkiem tego, część masy wytworzonych odpadów trafia do środowiska w sposób
niekontrolowany.W roku 2000 zebrano na terenie województwa łącznie co najmniej 1 721 Mg materiałów, które poddano recyklingowi, co stanowiło 0,2% masy zebranych odpadów (w Polsce 1,2%) (GUS, 2002).
W masie odpadów komunalnych znajdują się odpady zaliczane do niebezpiecznych (baterie,
świetlówki itp.). Szacuje się, że w województwie w roku 2000 wytworzono 5 510 Mg odpadów
niebezpiecznych typu komunalnego, z czego 3 137 Mg w miastach i 2 373 Mg na wsi. Odpady te
zbierane były jedynie w nielicznych przypadkach. W roku 2000 zebrano łącznie 6,1 Mg odpadów
niebezpiecznych, co stanowiło 0,1% ich całkowitej masy.
W roku 2000 na terenie województwa lubelskiego odpady organiczne nie były poddawane
recyklingowi w kompostowniach.


Wg danych podawanych przez gminy, w grudniu 2002 r. zbiórkę selektywną odpadów prowadzono w
42 gminach (19,7%), a w 18 (8,5%) projektowano system. W pozostałych 153 gminach (71,8%) nie
zbierano selektywnie odpadów.
Aktualnie w województwie lubelskim działa jeden w pełni wyposażony zakład zagospodarowania
odpadów w Puławach oraz dwa zakłady posiadające linie do segregacji odpadów (w Lublinie i w
Korczowie).
Druga linia do segregacji odpadów w Lublinie jest w trakcie rozruchu technologicznego, a w lipcu
zostanie uruchomiony Zakład Segregacji Surowców Wtórnych w Międzyrzecu Podlaskim.
Podstawową metodą unieszkodliwiania odpadów komunalnych w woj. lubelskim jest ich składowanie
na składowiskach odpadów. W roku 2000 unieszkodliwiono w ten sposób ok. 488 tys. Mg odpadów
co stanowiło ok. 70% szacunkowej masy odpadów wytworzonych. W roku 2002 czynne były 134
składowiska, z których jedynie 26% miało pełną legalizację (tab. 3). Według stanu na miesiąc
grudzień 2002 r., na składowiskach było 14 076 244 m3 wolnej pojemności do składowania.

Biorąc pod uwagę aktualny stan gospodarki odpadami woj. lubelskim, prognozy oraz zapisy
krajowego planu gospodarki odpadami (M.P. z 2003 r. Nr 11, poz.159), dla sektora komunalnego
określono w Planie następujące cele, kierunki i zadania:

Cel ogólny długookresowy do roku 2014


Zminimalizowanie ilości wytwarzanych odpadów w sektorze komunalnym
oraz wdrożenie nowoczesnych systemów ich odzysku i unieszkodliwiania

Cele krótkoterminowe na lata 2003 - 2006



  1. Objęcie zorganizowaną zbiórką odpadów wszystkich mieszkańców województwa.

  2. Skierowanie w roku 2006 na składowiska do 83% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (w stosunku do roku 1995).

  3. Osiągnięcie w roku 2006 zakładanych limitów odzysku i recyklingu poszczególnych odpadów:

    • opakowania z papieru i tektury: 45% recyklingu,

    • opakowania ze szkła: 35% recyklingu,

    • opakowania z tworzyw sztucznych: 22% recyklingu,

    • opakowania metalowe: 35% recyklingu,

    • opakowania wielomateriałowe: 20% recyklingu,

    • odpady wielkogabarytowe: 26% zebranych selektywnie

    • odpady budowlane: 20% zebranych selektywnie

    • odpady niebezpieczne (z grupy odpadów komunalnych): 22% zebranych selektywnie.


  4. 4. Deponowanie na składowiskach nie więcej niż 77% wytworzonych odpadów komunalnych.


Cele średniookresowe na lata 2007 - 2014



  1. Deponowanie na składowiskach nie więcej niż 53% wszystkich odpadów komunalnych.

  2. Skierowanie w roku 2014 na składowiska nie więcej niż 47% (wagowo) całkowitej ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji (w stosunku do roku 1995).

  3. Osiągnięcie w roku 2010 zakładanych limitów odzysku i recyklingu poszczególnych odpadów:

    • opakowania z papieru i tektury: 48% recyklingu,

    • opakowania ze szkła: 45% recyklingu,

    • opakowania z tworzyw sztucznych: 25% recyklingu,

    • opakowania metalowe: 40% recyklingu,

    • opakowania wielomateriałowe: 25% recyklingu,

    • odpady wielkogabarytowe: 70% zebranych selektywnie,

    • odpady budowlane: 60% zebranych selektywnie,

    • odpady niebezpieczne (z grupy odpadów komunalnych): 80% zebranych selektywnie.



Dla osiągnięcia założonych celów, konieczne jest podjęcie następujących kierunków działań w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi na obszarze woj. lubelskiego:



  1. Podnoszenie świadomości społecznej obywateli, w szczególności w zakresie minimalizacji wytwarzania odpadów.

  2. Wprowadzanie systemowej gospodarki odpadami komunalnymi w układzie ponadlokalnym, w tym budowa zakładów zagospodarowania odpadów (sortownie, kompostownie, obiekty termicznego unieszkodliwiania odpadów, składowiska o funkcji ponadlokalnej).

  3. Utrzymanie przez gminy lub powiaty kontroli nad zakładami przetwarzania odpadów komunalnych, co jest istotne z punktu widzenia rozwoju racjonalnej gospodarki odpadami

  4. Wdrażanie nowoczesnych technologii odzysku i unieszkodliwiania odpadów.

  5. Podniesienie skuteczności selektywnej zbiórki odpadów ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju selektywnej zbiórki odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.

  6. Wdrażanie selektywnej zbiórki odpadów wielkogabarytowych, budowlanych i niebezpiecznych

  7. Redukcja zawartości składników ulegających biodegradacji w odpadach kierowanych na składowiska.

  8. Modernizacja składowisk odpadów komunalnych, które nie spełniają wymogów ochrony środowiska, a będą użytkowane do czasu wprowadzenia rozwiązań ponadlokalnych.

  9. Intensyfikacja działań w zakresie zamykania, rekultywacji lub modernizacji nieefektywnych lokalnych składowisk odpadów komunalnych.


Przy opracowywaniu planu działań w sferze gospodarki odpadami komunalnymi kierowano się następującymi przesłankami:



  1. Podstawą organizacji gospodarki odpadami są działania edukacyjno - informacyjne, które powinny wyprzedzać wszelkie działania inwestycyjne.

  2. Docelowym rozwiązaniem jest skupienie gmin wokół Zakładów Zagospodarowania Odpadów (ZZO) wyposażonych w linie do segregacji odpadów lub tylko w urządzenia do doczyszczania materiałów ze zbiórki selektywnej, urządzenia do konfekcjonowania materiałów, instalację do przerobu odpadów organicznych, tymczasowe pomieszczenia do magazynowania odpadów niebezpiecznych, składowisko odpadów. O przyjętej technologii decydować będą inwestorzy.

  3. Na obszarze gmin należących do poszczególnych ZZO odbywa się zbiórka selektywna odpadów. Sposób zbiórki odpadów zależy od przyjętej w ZZO technologii.

  4. Prowadzone będą bardzo intensywne działania informacyjno - edukacyjne mające na celu zachęcanie mieszkańców do zagospodarowywania odpadów organicznych we własnym zakresie (kompostowanie przydomowe, karmienie zwierząt na terenach wiejskich itp.). Porównanie wskaźników emisji odpadów na terenach wiejskich z ilością odbieranych odpadów wskazuje, że obecnie praktycznie cała ilość odpadów organicznych (w tym papier, drewno, resztki z przygotowania żywności itp.) jest w gospodarstwach wykorzystana. W Planie przyjęto, że na terenach miejskich możliwe jest zagospodarowanie ok. 10% odpadów organicznych (na terenach z zabudową jednorodzinną).

  5. Lokalizacja ZZO jest zgodna z zasadą "bliskości" wyrażoną w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr.62, poz. 628 z późn. zm). Przyjęto, że optymalna odległość centrum gminy (po drogach) nie będzie większa niż 30 km od ZZO. W przypadku konieczności dowozu odpadów (lub materiałów ze zbiórki selektywnej) z większej odległości, należy rozważyć budowę stacji przeładunkowych lub Wiejskich Punktów Gromadzenia Odpadów (WPGO).

  6. Przy doborze gmin do poszczególnych ZZO uwzględniono istniejące lub planowane porozumienia międzygminne.

  7. Założono, że z poszczególnych gmin odpady wysegregowane będą kierowane do ZZO, natomiast pozostałe odpady będą deponowane na lokalnych składowiskach do czasu ich wypełnienia lub konieczności ich zamknięcia z innych powodów. W takim przypadku odpady kierowane będą na najbliższe funkcjonujące składowisko lub na składowisko przy ZZO.

  8. W okresie przejściowym, kiedy w danym obszarze nie funkcjonuje ZZO, selektywnie powinny być zbierane odpady na które jest zbyt, bez zabiegów wymagających specjalistycznego sprzętu.

  9. Odpady mogą być wykorzystane energetycznie, dzięki czemu wydłużony zostanie okres eksploatacji składowisk.

  10. Zebrane selektywnie odpady komunalne poddawane będą w pierwszej kolejności procesowi odzysku (materiałów lub energii). Pozostałe odpady oraz odpady z procesów przetwarzania odpadów zebranych selektywnie, deponowane będą na składowiskach.

  11. Na obszarach gdzie brak będzie ZZO, prowadzona będzie zbiórka selektywna odpadów, na które będzie zbyt, bez ich doczyszczania.

  12. Zarówno system zbiórki odpadów opakowaniowych jak i system odbioru odpadów niebezpiecznych od mieszkańców będzie uzupełnieniem systemów postępowania z odpadami opakowaniowymi i niebezpiecznymi wynikających z:

    • Ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. Nr.63, poz. 638 z późn. zm.).

    • Ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. Nr 63, poz. 639 z późn. zm.).


Biorąc pod uwagę powyższe założenia oraz zgłoszone działania, dla woj. lubelskiego proponuje się
następujący schemat organizacyjny gospodarki odpadami z sektora komunalnego, przy uwzględnianiu
również części odpadów z sektora gospodarczego:
I. Działania zmierzające do zapobiegania i minimalizacji powstawania odpadów.
II. Działania wspomagające prawidłowe postępowanie z odpadami w zakresie zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania
II.1 Zbiórka i transport odpadów.
II.2. Odzysk i unieszkodliwianie:
II.2.1. Popularyzacji kompostowania odpadów organicznych przez mieszkańców we własnym zakresie.
II.2.2. Budowa ponadlokalnych Zakładów Zagospodarowania Odpadów (główne elementy: środki transportu, sortownia, instalacja do przerobu odpadów ulegających biodegradacji, magazynowanie odpadów niebezpiecznych, stacja demontażu odpadów wielkogabarytowych, stacje przeładunkowe itp.).
II.2.3. Inne obiekty o charakterze ZZO:

  • Zorganizowanie Regionalnego Centrum Recyklingu Odpadów w Lublinie (zbiórka, sortowanie, odzysk i zagospodarowanie odpadów, recykling materiałów budowlanych, kompostowanie odpadów z pielęgnacji terenów zielonych, centrum recyklingu samochodów, magazynowanie odpadów niebezpiecznych).

  • Budowa Zakładu Gospodarki Odpadami Przemysłowymi i Odpadami Wyselekcjonowanymi z Odpadów Komunalnych (odzysk lub unieszkodliwianie fizyko-chemiczne odpadów przemysłowych i wyselekcjonowanych odpadów komunalnych).

  • Zakłady odzysku i unieszkodliwiania odpadów budowlanych.

  • Stacje przeładunkowe (nie będące elementami ZZO).


II.2.4. Termiczne unieszkodliwianie odpadów:

  • Budowa Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów Komunalnych w Lublinie (możliwość).

  • Energetyczne wykorzystanie odpadów w cementowniach: "Chełm" S.A. i "Rejowiec" S.A.


II.2.5. Składowanie odpadów (składowiska jako element ZZO).
W przypadku dalekich odległości dowozu odpadów do ZZO, tworzone będą stacje przeładunkowe
odpadów. Wybór lokalizacji stacji uzależniony będzie od operatora systemu gospodarki odpadami w
danym regionie.

W zakresie gospodarki osadami z oczyszczalni ścieków określono następujące cele długookresowe do
roku 2014:



  1. Zwiększenie stopnia kontroli obrotu komunalnymi osadami ściekowymi celem zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego i środowiskowego.

  2. Zwiększenie stopnia przetworzenia komunalnych osadów ściekowych.

  3. Maksymalizacja stopnia wykorzystania substancji biogennych zawartych w osadach przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wymogów dotyczących bezpieczeństwa sanitarnego i chemicznego.


Plan Gospodarki Odpadami dla województwa lubelskiego


Dla osiągnięcia założonych celów przyjęto następujące kierunki działań:

  1. Unieszkodliwianie osadów ściekowych w zależność od uwarunkowań lokalnych (termiczna przeróbka, kompostowanie, wykorzystanie w celach nawozowych i w rekultywacji, deponowanie osadów na składowiskach).

  2. Likwidacja tymczasowego składowania osadów przy oczyszczalniach ścieków.

  3. Zwiększenie kontroli nad osadami wykorzystywanymi dla celów przyrodniczych. Sposób postępowania z wytworzonymi osadami w woj. lubelskim będzie wielokierunkowy, zależnie od ich składu oraz uwarunkowań lokalnych. Przewiduje się następujące sposoby postępowania z osadami ściekowymi:

    • wykorzystanie odpowiednio spreparowanych komunalnych osadów ściekowych do rekultywacji,

    • termiczna przeróbka. Instalacje termicznego przekształcania osadów winny obsługiwać oczyszczalnie z dużych aglomeracji oraz z rejonów gdzie rozwijane jest rolnictwo ekologiczne, turystyka i z rejonów uzdrowiskowych,

    • kompostowanie wraz z frakcją organiczną odpadów komunalnych. Powstały w ten sposób kompost będzie wykorzystywany na potrzeby zieleni miejskiej oraz w rekultywacji składowisk i terenów poprzemysłowych,

    • wykorzystanie w celach nawozowych i w rekultywacji osadów o odpowiednich parametrach.

    • deponowanie osadów na składowiskach odpadów komunalnych (w sposób ograniczony ze względu na zakaz składowania osadów zawierających substancję organiczną w Unii Europejskiej od roku 2005, po uwzględnieniu dla Polski okresów przejściowych).


Wg GUS (2001) na terenie województwa lubelskiego w roku 2000 wytworzono 4 242,6 tys. Mg
odpadów przemysłowych (w tym 24 644 Mg odpadów niebezpiecznych), z czego poddano odzyskowi
3 368,8 tys. Mg, unieszkodliwiono poza składowaniem 26,4 tys., Mg, składowano 74,6 tys. Mg, a
magazynowano 14 275,0 tys. Mg odpadów. W latach 1999 - 2000 zanotowano niewielki wzrost ilości
wytwarzanych odpadów przemysłowych.


Natomiast w roku 2001 wg wojewódzkiej bazy danych o odpadach SIGOP, w województwie
lubelskim wytworzono w sektorze gospodarczym 3 284 542,9 Mg odpadów. Oznacza to, w stosunku
do roku poprzedniego, spadek ilości wytwarzanych odpadów o 13%.
Spośród wytwarzanych w sektorze gospodarczym odpadów, największą masowo grupę w roku 2000
stanowiły odpady powstające przy poszukiwaniu wydobyciu i wzbogacaniu rud oraz innych
surowców mineralnych (grupa 01) oraz odpady z rolnictwa, sadownictwa, hodowli, rybołówstwa,
leśnictwa oraz przetwórstwa żywności (grupa 02) (tab. 6). W roku 2001 zanotowano spadek ilości
wytwarzanych w tych grupach odpadów.


W roku 2001 w województwie funkcjonowało 9 składowisk odpadów z sektora gospodarczego.
System unieszkodliwiania odpadów medycznych w województwie lubelskim składa się z: sieci 7
instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów oraz 4 tzw. spalarek odpadów. Spośród nich,
jedynie instalacja przy PSK 4 w Lublinie świadczy usługi w szerszym zakresie. Dowożone są tutaj
odpady z terenu Lublina, Świdnika, Puław, Bełżca, Opola Lubelskiego, Bychawy, Nałęczowa,
Żyrzyna, Łęcznej i Lubartowa (łącznie z ok. 80 szpitali i gabinetów prywatnych). W pozostałych
instalacjach unieszkodliwiane są odpady z własnego rejonu działania.
Wspomniana wyżej instalacja w PSK 4 z powodu dużego zużycia technicznego podlega licznym
awariom.


Poza w/w instalacjami w Lublinie działają trzy sterylizatory BRAVOHOSPITAL - NEWSTER 10
produkcji włoskiej (rok produkcji 2000 i 2001) gdzie odpady medyczne unieszkodliwiane są metodą
termiczno - chemiczną, w temp. 170şC z zastosowaniem 14% roztworu podchlorynu sodu.
Moce przerobowe instalacji do unieszkodliwiania odpadów medycznych zostały wykorzystane
w 42%.

Dla sektora gospodarczego określono w Planie następujące cele, kierunki i zadania:


Cel ogólny długookresowy do roku 2014:

  1. Zwiększenie stopnia wykorzystania odpadów.

  2. Ograniczenie negatywnego wpływu składowisk odpadów przemysłowych na środowisko.

  3. Bezpieczne dla środowiska unieszkodliwienie odpadów azbestowych oraz odpadów i urządzeń zawierających PCB.

  4. Eliminacja zagrożenia ze strony odpadów pochodzenia zwierzęcego.


Fragment Opisu z Planu Gospodarki Odpadami dla woj. lubelskiego

« powrót